DNS چیست؟
DNS یا Domain name system یکی از مهم ترین سیستم های اینترنت است نقشش این است که آدرس های سایتی که ما مینویسیم مثلا www.webgostaran.com به عدد تبدیل میکنه همان ( آیدی عددی ) که کامیپوتر و سرور ها بتوانند راحت همو پیدا کنند.
انواع DNS سرور
هر درخواست DNS برای یافتن IP وبسایت از چند سرور عبور میکند؛ هر کدام نقش خاصی در فرآیند تبدیل نام به IP ایفا میکنند.
DNS Resolver (حلکننده یا سرور واسط):
این اولین جایی است که کامپیوتر شما (یا مودم) برای پیدا کردن آدرس سایت با آن تماس میگیرد. شما آن را نمیبینید، اما معمولاً توسط شرکت ارائهدهنده اینترنت (ISP) شما تنظیم شده است. این سرور وظیفه دارد جای شمادر دنیای DNS بگردد و پاسخ نهایی را پیدا کند. اگه آدرس را از قبل داشته باشد وارد و اگر نداشته باشد پیدا میکند

Root Name Server (سرور ریشه):
اینها “قلب” سیستم DNS هستندوقتی DNS Resolver نمیداند آدرس سایت چیست، به سراغ این سرورها میرود. این سرورها مستقیماً آدرس سایت را نمیدانند، اما متوجه میشوند که آدرس سایت از .com یا ir. است.
TLD Name Server (سرور نام دامنه سطح بالا):
TLD مخفف Top-Level Domain است. این سرورها مسئول پسوندهای سایتها هستند (مثل .com ، .net ، .org یا .ir).وقتی سرور ریشه شما را به سمت .com راهنمایی کرد، شما به این سرور میرسید. این سرور دقیقاً میداند که دامنه مورد نظر شما (مثلاً WWW.webgostaran.ir) در کدام “DNS سرور اختصاصی” ثبت شده است..
Authoritative Name Server (سرور نام معتبر):
این سرور همان جایی است که کاربر اطلاعاتی که دنبالشان هست رو آنجا وادر کردهوقتی Resolver به این سرور میرسد، این سرور به او میگوید: «بله، سایت WWW.Webgostaran.com دقیقاً روی این آیپی (مثلاً 216.58…) قرار دارد.» این سرور «حرف نهایی» را میزند و پاسخ قطعی را به Resolver برمیگرداند تا به مرورگر شما برسد.

انواع رکوردهای DNS
A Record:میگوید دامنه به کدام آدرس IPv4 وصل شود.یعنی چی؟ وقتی کسی فلان سایت رو باز میکند دستور میده که به فلان IP برود.
AAAA Record: مثل A Record است، ولی برای IPv6.یعنی چی؟ دامنه به یک IP نسخه ۶ وصل میشود
CNAME Record: میگوید این نام دامنه، اسم مستعار یک دامنه دیگر است.هر که WWW.Webgostaran.com را خواست، در واقع همان Webgostaran.con را در نظر بگیرو معمولا برا www ها است
MX Record: فقط برای ایمل هاست. مشخص میکند ایمیلهای دامنه به کدام سرور بروند.
TXT Record: برای ذخیره متن و اطلاعات است.
حالت یک محافظ و تاییده برای ایمیل های است که برای شما ارسال میشود و میگوید چه سرور های مجازند برای شما ایمیل بفرستند.
NS Record: مشخص میکند اسم سرور های دامنه چه هستند.
SOA Record: برای نگهداری اطلاعات دامنه و مدیریت آنها است.

کاربرد و وظیفه DNS چیست؟
یک مثال ساده همانند یک دفترچه تلفن استوقتی میخواهید با کسی تماس بگیرید، لازم نیست شماره تلفن ۱۰ رقمی او را حفظ باشید؛ فقط کافی است اسم او را در دفترچه تلفن گوشیتان پیدا کنید و روی دکمه تماس بزنید.ها (مثل 185.120.xxx.xxx): اینها همان «شماره تلفن» سرورها هستند که کامپیوترها میفهمند.نام دامنهها (مثل Webgostaran.com): اینها همان «اسم» هستند که انسانها به راحتی حفظ میکنند.
کل فرآیند دی ان اس مثل یک سیستم سلسلهمراتبی جستجو است که ۴ نقش اصلی در آن بازی میکنند:.
مهره های اصلی این فرایند:
DNS Resolver (سرویسدهنده): همان اپراتور یا دفترچه تلفنی که شما از آن میپرسید. (معمولاً همان DNS سرویسدهنده اینترنت شما یا گوگل ۸.۸.۸.۸).
Root Name Server(سردفتر کل). این سرور نمیداند آدرس دقیق سایت چیست، اما میداند کدام سرور مسئولِ پسوندها (مثل .com یا .ir) است.
TLD Name Server(سرور پسوند). مسئول سایتهایی است که با آن پسوند خاص تمام میشوند.
Authoritative Name Server(سرور اصلی). این همان جایی است که صاحب سایت، آدرس دقیق IP سایتش را در آن ثبت کرده است.

تفاوت DNS با IP چیست؟
IP (Internet Protocol) آدرس عددی یکتای دستگاه یا سرور در شبکه است؛ مانند نشانی خانه برای شناسایی دقیق مکان. دی ان اس اما سیستمی است که نامهای انسانی (مانند example.com) را به IP تبدیل میکند؛ IP مقصد نهایی است و دی ان اس راهنما برای رسیدن به آن.
DNS رمز گذاری شده چیست؟
منظور از دی ان اس های رمزگذاریشده این است که وقتی دستگاه شما میخواهد اسم دامنه را به IP تبدیل کند، درخواستهای DNS به صورت رمزنگاریشده رد و بدل میشوند؛ تا کسی در مسیر (مثل مودم/اینترنت/اپراتور) نتواند محتوای درخواستها را بهراحتی بخواند یا دستکاری کند.
نقش DNS در هاست چیست؟
دی ان اس در هاست، نام دامنه را به آدرس IP سرور هاست تبدیل میکند؛ کاربران بدین ترتیب بدون حفظ IP، به وبسایت دسترسی مییابند. رکوردهای دی ان اس (مانند A، CNAME، MX) مسیر ترافیک، ایمیل و زیردامنهها را مدیریت مینمایند؛ امنیت و سرعت هاست را با کش و رمزگذاری افزایش میدهد.
DNS رمز گذاری شده دقیقا چه کار میکند؟
دی ان اس رمزگذاریشده، ارتباط بین شما و سرور DNS با دو روش رمز گذاری میکند:
DoT (DNS over TLS): مثل اینکه درخواست دی ان اس را داخل یک تونل امن TLS میفرستید
DoH (DNS over HTTPS): درخواست دی ان اس مثل یک درخواست وب (HTTPS) رمزگذاری میشود.
منظور از تغییر DNS چیست؟
منظور از تغییر دی ان اس این است که شما آدرس سرورهایی را که دستگاهتان برای تبدیل «نام سایت» به «IP» استفاده میکند عوض کنید.

چرا دی ان اس را عوض میکنیم؟
بهبود سرعت باز شدن بعضی سایتها
کاهش خطا/قطع و وصل
افزایش حریم خصوصی (دی ان اس رمزگذاریشده مثل DoH/DoT در بعضی سرویسها)
دور زدن فیلترینگ/محدودیتها
(در بعضی کشورها/شبکهها ممکن است محدودیتهایی ایجاد شود)
TCP (Transmission Control Protocol) چیست؟
قبل از شروع انتقال، برقراری اتصال (Hand-shake) انجام میدهد.ارسال دادهها را کنترل میکند، یعنی اطمینان حاصل میکند همه موارد رسیده باشند.اگر دادهای مفقود شد، دوباره ارسال میشود.
UDP (User Datagram Protocol) چیست؟
بدون ایجاد اتصال، دادهها میفرستد.فقط ارسال میکند، بدون بررسی اینکه دریافت شده یا نه در صورت مفقود شدن، نمیداند.نمونههای استفاده: بازیهای آنلاین، تماسهای ویدیویی، استریم ویدئو یا ویس.
کش دی ان اس چیست؟
به این معنا است: دستگاه/مرورگر شما نتایج جستجوی دی ان اس را موقتاً ذخیره میکند تا دفعه بعد، لازم نباشد دوباره کل فرآیند پیدا کردن IP انجام شود.

بهترین سرورهای DNS
معمولاً یعنی سریع، پایدار، با حریم خصوصی بهتر و (در بعضی سرویسها) فیلتر/امنیت بیشتر. بهترین گزینه برای همه یکی نیست، ولی چند سرویس مطرح و قابلاعتماد وجود دارد که معمولاً رتبههای خوبی میگیرند.
Cloudflareکلودفلر
سرویسی با امکانات گسترده است؛ از حملات DDoS و سایر تهدیدها جلوگیری میکند. با سرویسهای امنیتی و معماری بهینه، امنیت و سرعت لود وبسایت را افزایش میدهد.
Google Public DNS
Google Public DNS یک سرویس دی ان اس عمومی گوگل برای کاربران باتجربه طراحی شده است؛ با کلودفلر تفاوت دارد و امکانات خاص خود را ارائه میدهد.
Quad9Quad9
به سرعت بالا شهرت دارد؛ وبسایتها و کاربران مخرب را با اطلاعاتش مسدود میکند.
دی ان اس مانند «دفترچه تلفن اینترنت» عمل میکند و نام سایتها را به IP (آدرس عددی) تبدیل میکند.
تغییر دی ان اس یعنی استفاده از سرورهای دیگر برای این تبدیل که میتواند روی سرعت، پایداری و حریم خصوصی اثر بگذارد.
کش DNS هم نتایج این تبدیل را موقتاً ذخیره میکند تا سایتها سریعتر باز شوند
3 سوال رایج راجب DNS:
۱. DNS چیست؟ سیستمی است که نام دامنه را به آدرس IP سرور تبدیل میکند؛ اطلاعات سایت را برای نمایش به کاربر دریافت مینماید.
۲. نمونهای از دی ان اس چیست؟ دی ان اس گوگل بهترین گزینه شناختهشده است؛ آدرس اصلی آن ۸.۸.۸.۸ میباشد.
۳. چگونه دی ان اس خود را پیدا کنیم؟در ویندوز، به خط فرمان بروید؛ دستور ipconfig /all را تایپ کرده و Enter بزنید؛ DNS نمایش داده میشود.
دیدگاه خود را بنویسید